چرا خودرو «آب کم میکند»؟
وقتی میگوییم خودرو «آب کم میکند»، در واقع دربارهی افت سطح مایع خنککننده (کولانت) صحبت میکنیم؛ مایعی که فقط “آب” نیست، بلکه ترکیبی از ضدیخ/ضدجوش و آبِ مقطر است و بهکمک فشار سیستم، دمای موتور را در بازهی امن نگه میدارد. مشکل از آنجا شروع میشود که افت سطح، گاهی آنقدر آهسته و بیسروصدا اتفاق میافتد که راننده فقط یک روز با آمپر بالا، بوی شیرین، یا بخار زیر کاپوت مواجه میشود—و تازه آنجا میفهمد «کم شدن آب» یک علامت است، نه علت مشکل.
توجه داشته باشید مایع خنککننده بهطور طبیعی نباید مدام کم شود. اگر سطح آن مرتب پایین میآید، یا خودرو نشتی دارد، یا جوش آوردن/تبخیر تحت فشار رخ داده، یا مربوط به موتور خودرو و جدیتر است (مثل ایراد واشر سرسیلندر).
هرگز درِ رادیاتور (مخزن) را وقتی داغ است باز نکنید
مایع خنککننده در سیستم تحت فشار کار میکند. باز کردن درِ رادیاتور یا درپوش سیستم وقتی موتور داغ است میتواند باعث پاشش مایع بسیار داغ و سوختگی شدید شود. برای بررسی، خودرو را خاموش کنید و حداقل ۴۰ دقیقه اجازه دهید خنک شود و هرگز در حالت داغ درپوش را باز نکنید.
آیا همیشه «کم شدن آب» نشانه خرابی خودرو است؟
گاهی افت سطح، الزاماً نشتی نیست، اما باید بررسی شود:
بعد از تعویض ضدیخ/هواگیری: اگر اخیراً سیستم خنککاری سرویس شده، ممکن است حبابهای هوا آزاد شوند و سطح در مخزن کمی تغییر کند. این افت باید خیلی محدود باشد و بعد از یکی دو بار تنظیم، ثابت بماند.
تنظیم بین MIN و MAX: سطح مخزن انبساط با گرم و سرد شدن تغییر میکند؛ معیار درست، بررسی در حالت سرد و قرار گرفتن سطح بین خطوط MIN/MAX است. (اگر هر هفته مجبورید خنک کننده اضافه کنید، طبیعی نیست.)
مهمترین علتهای کم شدن آب خودرو
1) شلنگها و بستها (ترک، پوسیدگی، شل شدن)
شلنگهای سیستم خنککاری با گرما و فشار کار میکنند؛ با گذشت زمان ممکن است ترکهای ریز، تورم، یا نشتی از محل بستها ایجاد شود. این نوع نشتیها گاهی فقط وقتی موتور داغ و تحت فشار است خودشان را نشان میدهند.
2) رادیاتور (ترک، خوردگی، نشتی از مخزنهای کناری)
رادیاتور بهخاطر ضربههای ریز، رسوب، یا فرسودگی ممکن است نشتی بدهد. گاهی نشتی به شکل لکههای خیس یا رسوب رنگی خشکشده روی پرهها دیده میشود.
3) درپوش رادیاتور یا مخزن (کاهش فشار و خروج بخار)
درپوش سالم باید فشار سیستم را نگه دارد. اگر درپوش معیوب باشد، فشار درست شکل نمیگیرد و مایع میتواند به شکل بخار یا نشت بیرونی خارج شود؛ نتیجه؟ سطح کم میشود و احتمال جوش آوردن بالا میرود.
4) واترپمپ (نشتی از آببند)
واترپمپ اگر ضعیف یا آببندش خراب شود، ممکن است قطرهقطره نشتی بدهد؛ گاهی هم ردّ مایع خشکشده نزدیک پولی/واترپمپ دیده میشود. این مورد از علتهای پرتکرار کم شدن آب است.
5) محفظه ترموستات و واشرهای اطراف (ترک بدنه یا خرابی گسکت)
ترموستات داخل یک هوزینگ (محفظه) قرار دارد. ترک بدنه یا خرابی واشر میتواند نشتی آرام اما مداوم بسازد؛ نشتیای که در ترافیک و فشار بالا بیشتر خود را نشان میدهد.
6) رادیاتور بخاری کابین
گاهی مایع خنککننده از «رادیاتور بخاری» داخل اتاق نشتی میکند؛ نتیجه میتواند بخار گرفتن شیشهها، بوی شیرین داخل کابین، یا نمدار شدن موکت سمت شاگرد باشد. این سناریو همان جایی است که راننده میگوید «آب کم میکند اما زیر ماشین چیزی نیست».
کم شدن آب خودرو بر اثر جوش آوردن و تبخیر
اگر موتور داغ کند یا سیستم فشار را درست نگه ندارد، ممکن است مایع به شکل بخار از درپوش/سرریز خارج شود. در بررسی علل داغ کردن، مواردی مثل خرابی درپوش، شلنگ نشتیدار، فن خراب، رادیاتور زنگزده/معیوب بررسی میشود. چنین ایرادهایی هم دما را بالا میبرند و هم باعث کاهش سطح مایع میشوند.
همچنین «بوی شیرین» اطراف خودرو یکی از نشانههای رایج نشتی و خروج بخارِ مایع خنککننده است.
کم کردن آب به علت خرابی واشر سرسیلندر
وقتی نشتی پیدا نمیکنید اما سطح خنک کننده مدام پایین میآید، باید احتمال «ایراد داخلی» را جدیتر بررسی کنید:
1) خرابی واشر سرسیلندر
ورود مایع خنککننده به محفظه احتراق میتواند دود سفید از اگزوز ایجاد کند و همراه با افت مداوم آب، داغ کردن و افت توان باشد.
2) ترک در سرسیلندر یا بلوک
ترکهای ریز میتوانند باعث شوند مایع وارد مسیرهای داخلی شود و بدون نشتی بیرونی محسوس، کم شود. در این حالت گاهی نشانههای همراه مثل داغ کردنهای دورهای، بدکار کردن یا فشار غیرعادی در سیستم خنککاری دیده میشود. (برای تشخیص قطعی تست لازم است.)
3) چطور تشخیص داده میشود؟
یکی از روشهای تشخیصی، استفاده از آنالایزر گاز/تست هیدروکربن برای بررسی نشتی واشر سرسیلندر (وجود گازهای احتراق در سیستم خنککاری) است.
| اقدام | علتها | نشانه |
|---|---|---|
| بررسی نشتی و رفع فوری | شلنگ/رادیاتور/واترپمپ | لکه زیر خودرو + بوی شیرین |
| بررسی موکت/بخار شیشه، تست فشار، بررسی واشر | بخاری داخل کابین، تبخیر از درپوش، نشتی | افت سطح بدون لکه زیر خودرو |
| توقف ایمن، خنک شدن کامل، سپس بررسی | فن/رادیاتور/درپوش/شلنگ | آمپر بالا + بخار زیر کاپوت |
| به رانندگی ادامه ندهید؛ تست لازم است | واشر سرسیلندر | دود سفید اگزوز + افت آب |
اگر خودرو آب کم کرد، چه چیزی اضافه کنیم؟
خیلیها در لحظه، فقط آب اضافه میکنند؛ اما برای بلندمدت این کار میتواند دردسرساز شود. اضافه کردن آب در شرایط اضطراری ممکن است اما اگر طولانیمدت ادامه پیدا کند میتواند باعث آسیب شود و بهترین کار، استفاده از محلول درستِ خنککننده است. توصیه میکنیم با ترکیب ۵۰/۵۰ آب و کولانت سطح را بین MIN و MAX تنظیم کنید و نوع مناسب را از دفترچه/استاندارد خودرو چک کنید. (اگر کولانت آمادهی 50/50 استفاده میکنید، دیگر نیاز به ترکیبسازی ندارید.)
یک راهکار کاربردی برای پیدا کردن علت کم شدن آب
وقتی خودرو کاملاً سرد است:
سطح مخزن را ثبت کنید (عکس بگیرید) و بعد از یکی دو روز رانندگی دوباره چک کنید.
زیر خودرو و اطراف رادیاتور/شلنگها را نگاه کنید؛ لکههای خشکشدهی رنگی هم مهماند.
بوی شیرین را جدی بگیرید—چه اطراف موتور، چه داخل کابین.
اگر بخار شیشه یا نم موکت دارید، احتمالا رادیات بخاری نشتی دارد.
اگر دود سفید یا آمپر بالا به صورت مکرر دارید، مسیر بررسی به سمت واشر سرسیلندر میرود.
و مهمتر از همه: اگر آمپر بالا رفت یا چراغهای هشدار مرتبط روشن شد، ادامه رانندگی با امیدِ “میرسیم” میتواند خسارت را چند برابر کند.
در چه صورتی با «امداد مدیران خودرو» تماس بگیرید؟
کم شدن آب گاهی یک نشتی ساده است که با یک تعمیر کوچک تمام میشود؛ اما گاهی هم اگر دیر بجنبید، به داغ کردن سنگین و آسیب جدی موتور ختم میشود. در هنگام ترافیک، توقفهای طولانی، و فشار بیشتر روی فن و سیستم خنککاری تصمیم سریع و درست اهمیت بیشتری دارد.
اگر خودروی شما از محصولات چری، MVM یا فونیکس است و در هر نقطهای از تهران با علائمی مثل افت مداوم سطح آب، بوی شیرین، بالا رفتن آمپر یا بخار مواجه شدید، میتوانید از امداد مدیران خودرو کمک بگیرید: مجموعه خدمات امداد فوری ۲۴/۷ در ۲۲ منطقه تهران، عیبیابی تخصصی و مکانیک سیار و در صورت نیاز حمل با کفی/چرخگیر را ارائه میکند.
برای ثبت درخواست و اطلاعات بیشتر به emdad-modiran.com مراجعه کنید یا با ۶۶۱۹۸۶۲۱-۰۲۱ تماس بگیرید.
